yaratici drama

DRAMANIN TANIMI

Dilimizde drama sözcüğü birkaç tanımıyla karşımıza çıkmaktadır. Bazen dram, bazen dram sanatı, bazen dramatik, bazen dramatizasyonla birlikte anıldığı için bu terimlerle birlikte açıklanması gerekmektedir. Drama, sözcük olarak yunanca ’dran’ dan türetilmiştir. Eski Yunancada bir şey yapmak ve oynamakla birlikte kullanılmıştır. Daha sonra tiyatro öğelerinin gelişmesiyle birlikte, birilerine bir şeyler anlatan, oyuna dönüşmüştür. Bu haliyle yapma ve oynama edimi, sanatsal bir ürün olarak değerlendirilip, insanla ilgili olan duygu, düşünce, davranışları sanatsal bir düzenlemeyle insana sunan sanat eseri olarak değerlendirilmiştir.
Fransızca’daki “drame” sözcüğünden Türkçeye geçen dram ise, “acıklı oyun” anlamında kullanılarak günümüze gelmiştir. Ancak sadece acıklı olanda değil, insanın girdiği her tür ilişkide ve eylemde dramatik bir öğe vardır ve drama hayatın içinde zaten sürekli vardır. Konuşma dilinde coşku verici ve şaşırtıcı olay karşısında “çok dramatik”  tanımlaması da drama kelimesinin, insan(lar)ın başka bir insan(lar)la geliştirdiği her tür ilişkide kullanıldığını göstermektedir.  Drama, bazen sanatsal bir formda kullanılmakta, bazen de basit anlatımlar için araç olarak kullanılmakta, bir konuyu yaparak anlatma söz konusu olduğunda da dramatizasyon olarak karşımıza çıkmaktadır.
Günümüzde drama, ağırlıklı olarak eğitim literatüründe yerini almış ve eğitimciler tarafından “yaparak - yaşayarak öğrenme” tanımlamasıyla birlikte anılmaya başlanmıştır. Eğitim ortamında yapılan canlandırma, olayın tam olarak yaşanmasından çok,  “mış gibi yapmak” – “mış gibi yaşamak”tır. Dolayısıyla “yaparmış gibi – yaşarmış gibi öğrenme” gerçekleşmekte, kişi belki de hayatı boyunca karşılaşmayacağı olayları canlandırarak, o konuda bilgi ve birikim sahibi olmakta, karşılaşsa da kendi canlandırdığı veya başkasının canlandırmasında izlediklerinden elde ettiği tecrübelerle, daha bilgili olarak karşılaştığı olayı değerlendirmektedir. İnsanın drama yoluyla elde ettiği yaşantılar, “yaşar-mış gibi” yaptığı için tüm duyu organları tarafından algılanmakta ve kalıcı öğrenmeler gerçekleşmektedir.
Yapılan pek çok tanım olmasına karşın, çoğunlukla kullanılan tanımlamasında, drama; “... doğaçlama, rol oynama vb. tiyatro ya da drama tekniklerinden yararlanılarak, bir grup çalışması içinde, bireylerin bir yaşantıyı, bir olayı, bir fikri, bir eğitim ünitesini, kimi zaman da bir soyut kavramı ya da davranışı, eski bilişsel örüntülerin yeniden düzenlenmesi yoluyla ve gözlem, deneyim, duygu ve yaşantıların gözden geçirildiği “oyunsu” süreçlerde anlamlandırması, canlandırmasıdır” (İnci San).